Kimochi

Сүүлийн үед ихэнх хүмүүс өөрсдийн карьерийг чухалчилан үзсэний улмаас хайр дурлалаа умартан ганцаар явсаар насыг барах болсон. Амжилт олчихоод түүнийгээ хуваалцах хүн үгүй бол ингэж амьдрах хэрэг байгаа ч юм уу, үгүй ч юм уу. Өөрийн сонирхолыг тань татаж буй хүмүүстэйгээ чөлөөтэй харилцаж сурах нь нилээн чухал. Нэн ялангуяа нөгөө хүнийхээ сонирхолыг өөртөө татаж хөгжөөж чаддаг байх хэрэгтэй. Хайр дурлалаа ингэж олохоос өөрөөр бас сайн найзуудыг өөрөөрөө энэ аргыг ашиглан хүрээлүүлж болдог.

Ажлын байранд
Ашиг тус
Эргэн тойрон буй хүмүүсээ ганц удаа инээмсэглээд л сайхан сэтгэгдэл төрүүлж чаддаг байх туршлагыг та олж авах хэрэгтэй. Ажлын байранд хүртэл та өөрийгөө ялагч гэдгээ бусдад мэдрүүлэх хэрэгтэй.

Анхааруулга!
Хэтэрхий их сексуальный сээтэн хаяж болохгүй, ялангуяа өндөр албан тушаалтнуудтайгаа болгоомжтой харьцах хэрэгтэй, эс тэгвээс таныг нэг оронд ороод түүнийхээ хариуд өндөр албан тушаал горилж байна мэтээр ойлгох нь олонтаа. Ингээд таны хамтран ажилладаг хүмүүс тань таныг үзэн ядах болно. Хамгийн гол нь сээтэн хаяж байгаа хүнтэйгээ та хэр хол харьцаагаа үргэлжлүүлж чадах уу гэдгээсээ хамаарч сээтэн хаях хэрэгтэй.

Зөвлөгөө
1. Сээтэн хаяж буй маягтай ялдам инээмсэглэлийг байнга бэлэглэж бай. Таныг хараад л тэр хүний сэтгэл нь хөдлөмөөр гэхүү дээ.
2. Хамт ажилладаг хүмүүсийнхээ тухай бяцхан баримттай тэмдэглэлийг хөтлөн явуулах. Төрсөн өдөр, сонирхол, гэр бүлийн мэдээлэл, мөрөөдөл гэх мэтийг нь. Хэрэв аль нэгэн хамтран ажиллагч тань таалагдаж эхэлвэл энэхүү тэмдэглэлээ ашиглан яриа өрнүүлэх хэрэгтэй.
3. Ажил дээрээ хүн болгонтой сээтэгнэх нэг ийм арга бий. Корридорт таарсан хүн болгонтой зөрөхдөө мэндлээд, харцаараа харилцаа тогтоох хэрэгтэй. Ингэснээр та ярианы сэдэв эсвэл тэр хүний дотор бага ч гэсэн зайг эзэлж үлдэх магадлалтай бөгөөд дараа нь ярилцахад илүү хялбар болно.

Сүпермаркетад
Ашиг тус
Хүн болгон дэлгүүр орох шаардлагатай болдог. Тийм учраас магадгүй та эндээс ханиа олох ч юм билүү.

Зөвлөгөө
1. Хүүхдийн бараа бүтээгдэхүүн байж болохүй. Бага хэмжээний бэлэн бүтээгдэхүүн, хоол авах хэрэгтэй, энэ нь таныг ганц бие, ганцаараа амьдардаг гэдгийг тодоос тод гэрчилнэ.
2. Алимны шүүс аваад түүн дээр очин “Алим нь сээтэгнэхэд зориулагдсан гэдгийг та мэдэх үү” гэж хэлээд харцаараа инээмсэглэн харах хэрэгтэй.
3. Сонирхож байгаагаа харуул, нөхөрсөг бай. Сагсанд нь байгаа бүтээгдэхүүнээс нь эхлээд бяцхан яриа өдөх хэрэгтэй. Энэ төмс тийм амттай гэж үү? Гэх мэтээр

Кафе ба баар
Ашиг тус
Кафе ба баарууд нь хүмүүсийн цуглуулга л гэсэн үг. Нийгмийн харилцаанд хамгийн идэвхтэйгээр ордог газар. Амрах, найз нөхөдтэйгээ уулзах, идэх гэж ордог. Ер нь бол том алхам хийхэд нилээн тохиромжтой. Баарууд, клубууд гэхдээ чанга хөгжимтэй болохоор бага зэрэг төвөгтэй л дээ. Баасан, Бямба гарагуудад харин энэхүү газруудаар тиймэрхүү зорилготой орохоос зайлсхийх хэрэгтэй.

Зөвлөгөө
1. Кафе, бааранд орохдоо толгойгоо эгцлээд бага зэрэг инээмсэглэн ор. Өөрийн байраа олох хүртлээ аль болох олон хүмүүстэй харцаараа харилцаа тогтоох хэрэгтэй. Ямар ч байсан таныг хараад авчихсан болохоор дараа нь ямар нэгэн алхам хийхэд та тэдний хувьд гадны хүн биш мэт санагдах болно.
2. Байршилаа сонго. Суудлаа сонгохдоо ойр орчиноо аль болох хамгийн өргөн өнцгөөр их зүйлийг нэг дор харж болох газрыг сонгох хэрэгтэй.

3. Сээтэгнэх сүүлчийн алхам бол та өөрт таалагдсан хүнээ олох хэрэгтэй. Түүний биеийн хөдөлгөөнийг ажиглаж өөр хүнтэй цуг явж байгаа эсэхийг нь олж мэд. Түүний ууж буй улаан виног та өөрлүүгээ цацуулахыг хүсэхгүй байгаа биз дээ. Түүний зүг хундагаа өргөн тогтоож буй аятай хөдөлгөөнийг хийнгээ инээмсэглэн харцаараа харилцаа тогтоо, өөр тийш хар. Хоёроос гурван удаа давт. Түүний хариу үйлдлийг ажигла. Хэрэв тэр өөрийн хундагаа өргөн тань руу инээмсэглэвэл таньд хандтай байнаа гэсэн үг. Идэж буй зүйлээ мэдрэмжтэйгээр идэж хэлээ идэвхтэй оролцуулах хэрэгтэй. Амаа ангайн амттай зүйл идэхдээ харцаараа харилцаа үүсгэх хэрэгтэй. Идэж буй зүйлээ түүнтэй хуваалцаж буй мэт сэтгэгдэл төрүүлэх хэрэгтэй. Энэ нь нөгөө хүнд тань хүчтэй дохио болж өгнө. Нөгөө хүнтэйгээ яриа өдөө эхлэхэд тохиромжтой газрыг сонгоод үүнийгээ та нөгөө хүндээ мэдэгдээд инээмсэглэн алхангаа дохио өгөх хэрэгтэй. Хэрэв тэр хүнд та үнэхээр таалагдвал таныг даган хөдлөх болно.
Хэрэв үгүй бол зөөгчөөр дамжуулан түүнд өөрийн утасны дугаарыг үлдээх хэрэгтэй. Ингээд түүнрүү инээмсэглэсэн бол одоо та явж болно.

Аялал
Ашиг тус
Олонх ганц бие хүмүүс аялалаар явах дуртай байдаг. Шинэ хүмүүстэй танилцах хамгийн өргөн боломжтой болохоор магадгүй тэр л дээ. Аялагч хүмүүс нь шинэ хүмүүстэй танилцах нь бараг л бичигдээгүй хууль байдаг тул энэ нь танилцах сонирхолтой хүмүүсийн ажлыг ихэд хөнгөвчилж өгдөг. Хэрэв та гадаадын улсад буюу өөрийн нутагтаа биш байвал таньд илүү амар хялбар байх болно. Ямар хүнтэй уулзах бол яах бол гэж санаа зовсоны хэрэггүй, та тэдэнтэй дахиж уулзахгүй шүү дээ. Урт зам зуур шинэ хүнтэй танилцаж ярилцаж суух нь таньд таатай мэдрэмжийг төрүүлээд зогсохгүй ихэнхдээ шинэ туршлагыг та олж авах болно.

Зөвлөгөө
1. Аялах гэдэг нь газрын зураг уншин өөрийн замаа олох явдал бөлгөө. Энэ нь өөр хүнээс тусламж гуйх таатай шалтаг болдог.
2. Сээтэгнэж буй хүндээ та аялагчид хэрхэн сээтэгнэдэг тухай гарын авлага бичиж буй тухайгаа хэлээд нөгөө хүнээсээ хэр их сээтэгнэж байсан, ямар нэгэн амжилттай тохиолдол байсан эсэхийг нь асуух хэрэгтэй. Ингэснээр таны сээтэгнэл бүтэлгүйтсэн ч гэсэн та дараа нь үзэж харж, дурсаж баясах зүйлтэй болох юм л даа.

Олон нийтийн үйл ажиллагаа
Ашиг тус
Нийгмийн олон нийтийг хамарсан үйл ажиллагаанд нэг дор олон хүмүүстэй зэрэг танилцаж, харилцах боломжыг олгож байдаг нь таныг олон хүмүүст өөрийгөө чөлөөтэй илэрхийлж хэрэгтэй хүнээ олж авахад ихээхэн ашигтай. Та нэг хүнтэй удаан хугацаанд ярилцаж чадахгүй ч гэсэн нөгөө хүн таныг эргээд таныг санан дурсана.

Алдарт зөнч Ванга. Энэ нэрийг мэдэхгүй хүн гэж үгүй. Түүнд үзүүлэхийн тулд орон орноос хаад ноёд, жирийн иргэдийн цуваа тасардаггүй байсан гэдэг. Тэрээр Bulgaria улсын Petrich хотод амьдардаг байсан бөгөөд 12 настайдаа хараагүй болсон ба 16 настайгаасаа юмыг урьдчилан харах далд авьяас нь илэрчээ. Дүүтэйгээ усанд явж байгаад шуурганд өртөн сохор болсон ч гэдэг. Ванга дэлхийд болох гамшгийн талаар урьдчилан мэддэг байсны тод жишээ бол 9.11-нд болсон аймшигт халдлагын талаар хэлсэн явдал. Одоо түүний ирэх он жилүүдийг хэрхэн зөгнөснийг хүргэе. Харин итгэх эсэх нь таны л мэдэх хэрэг.

Vanga Pandeva 1911.01.31-нд төрсөн 1996.08.11-нд насан өөд болсон.

2010 он. Дэлхийн гуравдугаар дайн эхэлнэ. Энэ дайн 2010 оны 11 дvгээр сард эхэлж 2014 оны 10 дугаар сард дуусна. Дайн алгуурхан жирийн байдлаар эхэлж улмаар хvчээ авна. Эхлээд цөмийн зэвсэг хэрэглэж эцэст нь химийн зэвсэг хэрэглэнэ.
2011 он. Радио идэвхит тунадас унаснаас шалтгаалж дэлхийн бөмбөрцөгийн хойт хагасын ан амьтан, ургамал устана. Дараа нь мусульманчууд Европын эсрэг химийн дайн дэгдээнэ.
2014 он. Энэ химийн дайны уршгаар ихэнх хүн арьсны хорт хавдар, болон арьсны бусад төрлийн өвчнөөр өвчилнө.
2016 он. Европ тив бараг хүнгvй болно.
2018 он. Хятад дэлхийн хамгийн хүчирхэг гүрэн болно. Хөгжиж байгаа орнууд мөлжигчөөс мөлжигдөгч болон хувирна.
2023 он. Дэлхийн тойрог зам бага зэрэг өөрчлөгдөнө.
2025 он. Европ тив маш цөөхөн оршин суугчидтай болно.
2028 он. Эрчим хvчний шинэ эх үүсвэртэй болно. /Энэ нь халуун цөмийн урвалыг жолоодно гэсэн vг аж/ Өлсгөлөн газар авна. Сугар гараг тийш сансрын жолоодлогот хөлөг хөөргөнө.
2033 он. Туйлын мөс хайлж далайн түвшин эрс нэмэгдэнэ.
2043 он. Дэлхийн эдийн засаг цэцэглэн хөгжинө. Европт мусульманчууд эрх мэдлийг барина.
2046 он. Хүний ямар ч эд эрхтэнг ургуулдаг болно. Эрхтэн солих нь анагаах ухааны эмчилгээний шилдэг аргын нэг болно.
2066 он. Мусульманчууд Ромд довтлох үеэр Америк шинэ төрлийн зэвсэг хэрэглэнэ. Энэ зэвсгийг цаг уурын гэж нэрлэж болох бөгөөд огцом хүйтрэлт үүсгэнэ.
2076 он. Ангигүй нийгэм байгуулна. /Коммунизм/
2084 он. Байгаль дэлхий эргэн сэргэнэ.
2088 он. Хэдхэн секундын дотор хөгширдөг шинэ төрлийн өвчин гарна.
2097 он. Хурдан хөгширөлтийг ялан дийлнэ.

2100 он. Хиймэл нар дэлхийн харанхуй хэсгийг гэрэлтүүлж эхэлнэ.
2111 он. Хүмүүс киборг болно. /Амьд робот/
2123 он. Жижиг улсуудын хооронд дайн эхэлнэ. Их гүрэн үүнд нь саад хийхгүй.
2125 он. Унгарт сансрын уудмаас дохио хүлээн авна. Энэ үеэр хүн төрөлхтөн Вангагийн тухай дахин санах болно.
2130 он. Харь гаригийнхны зөвлөснөөр усан дор колони байгуулна.
2164 он. Ан амьтан "хvний хагас" буюу хүнтэй төстэй болон хувирах явц эхэлнэ.
2167 он. Шинэ төрлийн шашин үүснэ.
2170 он. Их хуурайшилт болно.
2183 он. Ангараг гариг дээрх колонийн гүрэн цөмийн зэвсэгтэй болж улмаар дэлхийгээс тусгаар тогтнол шаардна. /АНУ Англиас тусгаар улс болсон шиг/
2187 он. Хоёр том галт уул оргилохоо зогсоно.
2195 он. Далай доорх колонуудыг эрчим хvч, хvнсний зvйлээр найдвартай хангана.
2196 он. Ази, европынхон бүрэн холилдож эрлийзжиж дуусна.

2201 он. Наран дээрх халуун цөмийн урвал удааширна. Үүний улмаас хүйтрэлт болно.
2221 он . Харь гаригийн соёл иргэншилтэй хэлхээ харилцаа тогтоох оролдлогынхоо үеэр хvн төрөлхтөн ямар нэг аймшигт зүйлтэй учирна.
2256 он. Сансрын хөлөг эх дэлхийд аймшигт өвчний нян тээж авчирна.
2262 он. Ангараг гарагийн тойрог зам байнга өөрчлөгдөж, сүүлт одны аюул нүүрлэнэ.
2271 он. Физикийн тогтмол хэмжигдэхүүнүүд өөрчлөгдөнө.
2273 он. Шар, хар, цагаан арьстнууд бие биедээ уусч улмаар шинэ төрлийн арьстан үүснэ.
2279 он. Оргүй хоосноос эрчим хүч гарган авна. /Сансрын хар нүх мэтээс/
2288 он. Цаг хугацаагаар аялана. Харь гаригийнхтай хэлхээ холбоо тогтооно.
2291 он. Нар унтарна. Гэвч түүнийг хүн төрөлхтөн дахин асаана.
2296 он. Наран дээр маш хүчтэй дэлбэрэлт болно. Үүний улмаас таталцалын хүч өөрчлөгдөж сансар дахь тойрог замын станц, хиймэл дагуулууд дэлхий дээр унаж эхэлнэ.
2299 он. Францад мусульманчуудын эсрэг партизаны хөдөлгөөн өрнөнө.
2302 он. Орчлонт ертөнцийн нууцын талаар маш чухал хуулийг нээнэ.
2304 он. Сарны нууцыг нээнэ.
2341 он. Эх дэлхийд сансрын уудмаас ойртон ирж байгаа ямар ч биетийг аюулгvй болгоно.
2354 он. Хиймэл нарнуудын нэгэн дээр гарсан ослын улмаас их хуурайшилт үүснэ.
2371 он. Нийтийг хамарсан аймшигт өлсгөлөн нүүрлэнэ.
2378 он. Шинэ арьстангууд түргэн өсч үржинэ.
2480 он. Хоёр хиймэл нар мөргөлдсөний улмаас дэлхийд харанхуй нүүрлэнэ.

3005 он. Ангараг гариг дээр дайн эхэлнэ. Энэ гаригийн тойрог зам өөрчлөгдөнө.
3010 он. Сүүлт од сарыг бөмбөгдсөний улмаас дэлхийн эргэн тойрон тоос шороо, чулуу бvхий бүслүүр үүснэ.
3797 он. Дэлхий дээрх бүх амьтай бүхэн үхэж үрэгдэнэ. Харин хүн төрөлхтөн хэдийнэ өөр гариг дээр шинэ соёл иргэншил үүсгэсэн байх болно.

Монголд хүйсийн тухай хоёр янзын ухагдахуун байдаг. Энэ бол хүйс /sex/, жендер хэмээх ойлголт юм. Олон нэр томъёоны тайлбарт “жендер” гэдгийг хүйс гэж орчуулсан байдгийг манайхан биологийн хүйс гэсэн ойлголттой ихээхэн хольж хутгаж ойлгодог. Судлаачид секс/sex/-ийг бие махбодийн буюу биологийн хүйс, жендер /gender/-ийг нийгмийн хүйс гэж үздэг. Тэгвэл үр удмаа төрүүлэх, өсгөн бойжуулах, асран хүмүүжүүлэх, сурч боловсрох, гэр орон, ахуй амьдралаа авч явах зэрэг нийгмийн олон асуудлыг шийдэхэд тэдний энэ дээр дурьдсан асуудлууд нь ёс заншил, уламжлал, шашин, боловсрол, нийгмийн гарал байдал зэргээс шалтгаалан нийгмийн тэгш байдал алдагдаж, улмаар тэдний харилцан адилгүй байгаа нь эрэгтэй эмэгтэй хүний жендерийн асуудалд багтдаг.

Ер нь жендер бол түүхэн явцад хувьсах шинжтэй нийгэм-соёлын ойлголт учраас жендер нь эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн биологийн ялгаанаас улбаалан соёл, түүхийн хэлхээсэнд тодорхойлогдож буй нийгмийн ойлголт юм.  Тэгвэл жендер /gender is a social construction/ гэдэг нь эрэгтэй, эмэгтэйчүүд, охид, хөвгүүдийн харилцаанд зохицсон, нийгмийн бүтэц, соёлын хэм хэмжээг илэрхийлэн гаргасан багц шинж чанарыг хэлнэ. Энэ нь цаг хугацаа, орон зай хүрээлэн буй орчин, түүнчлэн эрх мэдэл, улс төрийн харилцаанаас үүдэн өөрчлөгдөж байдаг.

Жендер хэмээх ойлголтыг 1970-аад оны эхэн үеээс нийгмийн шинжлэх ухаанд түгээмэл хэрэглэх болсон. Жендерчлэгдсэн гэдэг нь тодорхой зүйлс, үйл ажиллагаа үйлдэл эрэгтэй эмэгтэйчүүдийн хувьд ялгаатайгаар илэрч байгааг илтгэх ойлголт юм. Харин жендерийн хэв маяг гэдэг нь эрэгтэй эмэгтэй хувь хүмүүс нийгэмд хэрэгжүүлж буй үзэл суртлын шинжтэй дүр загварын тогтолцоо юм. Энэ нь эрэгтэй, эмэгтэй хувь хүмүүс өдөр тутамын харилцан үйлчлэлийнхээ явцад жендерийн эмх цэгцийг өөрсдөө тогтоож байдаг гэсэн үг юм. Жендерийн эмх цэгц нь эцгийн эрхт ёстой адил биш ч нийгэм дэх жендерийн харилцааны хэлбэр, агуулгыг  тодорхойлж өгдөг.

Жендерийн тэгш эрх гэдэг нь эрэгтэй эмэгтэйчүүд хоёуланд нь ялгаварлалгүй байх үйл явцыг хэлдэг. Эрэгтэй эмэгтэйчүүдийн ялгаатай байдлыг тэтгэн дэмжиж байдаг нийгмийн тогтолцооны нөлөөг тэнцвэржүүлэх замаар аль болох ялгаварлалгүй эрх тэгш байдлыг хангах явдлыг эрмэлздэг. Энэхүү тэгш эрх нь жендерийн эрх тэгш байдлын төдийгүй нийгмийн тэгш байдлын үндэс болдог. Жендерийн тэгш байдал гэж хүйсийн шинжээр ялгаварлан гадуурхалтыг таслан зогсоосны үр дүнд эрэгтэй, эмэгтэй хүн нийгмийн амьдралын бүхий л хүрээний үйл ажиллагаанд эрх тэгш оролцож, улс төр, эдийн засаг нийгэм, соёлын үр шимээс тэгш хүртэж, үүрэг хариуцлагыг тэгш хүлээх явдал мөн, түүнчлэн эрэгтэй, эмэгтэй хүний ялгаатай байдлыг хүлээн зөвшөөрч, тэднийг эрх тэгш үнэ цэнэтэй байлгахыг хэлнэ. Жендерийн эрх тэгш байдал нь эрэгтэй эмэгтэйчүүд эрхээ эдлэх тэгш нөхцөл, нөөц баялагаас хүртэх адил боломж, түүнд оролцох, хяналт тавих адил тэгш боломжтой байхыг тусгадаг ухагдахуун юм.

Тэгвэл жендерийн тэгш байдал улс орны хөгжилтэй  хэрхэн уялдах бол? Үүнээс улс орны хөгжлийн хэмжүүр нь юу вэ? гэдэг асуулт үүдэн гарна. Аливаа улс орны хөгжлийн хэмжүүр нь  Нэгдүгээрт хүний хөгжил, хоёрдугаарт эдийн засгийн өсөлт байдаг. Хүний хөгжил гэдэг маань өөрөө:

1.    Дундаж наслалт
2.    Мэдлэг чадвар буюу боловсролын түвшин

Нэг хүнд ноогдох дотоодын нийт бүтээгдэхүүнээр тодорхойлогддог. Гэтэл өнөөдөр хүн амын дундах дундаж наслалт 2004 оны байдлаар 64.5 түүний дотор эрэгтэйчүүдийн дундаж наслалт 60.4 эмэгтэйчүүдийнхээс 6.5% -иар их байна. Мөн монгол улсын нийт хүн амын 50.4% -г эзэлдэг эмэгтэйчүүд өнөөдөр гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртөгсөдийн 80%-с илүү хувийг эзэлж байна. Түүнчлэн сургуульд суралцагсадын хүйсийн харьцаа бага, дунд ангид тэнцвэртэй, ахлах ангиас өөрчлөгдөх хандлагатай байна. Эмэгтэйчүүдийн боловсрол эзэмших % давуу байгаа ч албан тушаал ахих, нийгэмд дуу хоолойгоо хүргэх тал дээр дутагдалтай байна. Жишээ нь л гэхэд 2000 оны байдлаар УИХ –ын гишүүдийн 11.8% , ЗГ-н гишүүдийн 4.5% эмэгтэйчүүд эзэлж байна. 2004 оны байдлаар УИХ –ын гишүүдийн 6.5% нь эмэгтэйчүүд, 2008 оны байдлаар УИХ –ын гишүүдийн 2.6% нь эмэгтэйчүүд байна. Энэхүү үзүүлэлтүүд, жэндерийн тэгш бус байдлууд нь эцэсийн эцэст нийгмийн тэгш бус байдал болох ажилгүйдэл, ядуурал, эдийн засгийн хямрал улмаар хүчирхийлэлийг үүсгэнэ.

 Ядуурлыг хэмжихэд жендерийн асуудал болон орлого, хэрэглээний ядуурал чухал нөлөө үзүүлнэ. Монгол Улсад хамгийн түгээмэл хэрэглэгдэж буй ядуурлын хэмжүүр бол орлого, хэрэглээний ядуурал юм. Тухайлбал, 2003 онд батлагдсан Эдийн засгийн өсөлтийг дэмжих, ядуурлыг бууруулах стратеги (ЭЗӨДЯБС)-д буй ядуурлын үзүүлэлтүүдийг 1998 онд явуулсан Амьжиргааны түвшний судалгаанаас авсан бөгөөд уг судалгаанд зарлагад суурилсан ядуурлын шугамыг ашиглажээ. Уг судалгааны үр дүнд ядуурлын түвшин урьд өмнө нь хүлээж байснаас хавьгүй өндөр гарчээ. Уг 1998 оны  Амьжиргааны түвшний судалгаагаар нийт хүн амын 35,6% (үүний дотор хотын хүн амын 39,4%, хөдөө орон нутагт 32,6%) нь ядуу гэж тогтоогджээ. Гэтэл Үндэсний Статистикийн Газар (ҮСГ)-ын тооцоогоор ядуурлын түвшин 23 орчим хувьтай, нийгмийн халамжийн хөтөлбөрүүдийн тооцоогоор энэ үзүүлэлт 20 орчим хувьтай байна.

Хуулиар 2000 онд тогтоогдсон амьжиргааны доод түвшин 17 (АДТ) нь 14700-19300 төгрөгийн түвшинд тогтоогдсон бөгөөд өрхийн нэг хүнд ногдож буй орлого АДТ-ий 40% хувьд хүрэхгүй бол тухайн өрхийг нэн ядуу гэж үзнэ гэжээ. Энэ аргачлалаар тооцвол ядуу хүн амын хувь хэмжээ мөн л ялгаатай гарч байна. Улсын хэмжээний тоон үзүүлэлтээс авч үзэхэд ядуу эмэгтэйчүүдийн ядуу эрэгтэйчүүдтэй харьцуулсан тоог гаргах хүндрэлтэй байдаг. Сүүлийн үед хийгдсэн тоон өгөгдхүүнүүд нь хүйсээр ялгагдсан боловч ядуурлын шинжилгээний ололтууд нь хүйсийн ялгааг харуулахгүй байна. Жендерийн хөгжлийн индекс (ЖХИ) болон Жендерийн эрх мэдлийн хэмжүүр (ЖЭМХ) үзэхэд нэг хүнд ноогдох ДНБ (ам.доллараар) нь хүйсээр ялгаатай буюу эрэгтэй хүнийх 2303,20 ам.доллар байгаа бол эмэгтэй хүнийх 1950,70 ам.доллартай тэнцэж байна.

Энэ үзүүлэлт нь орон нутаг тус бүрээр ихээхэн ялгаатай гарч байгаа6 бөгөөд үүнийг тооцоход орлогын дундаж түвшинг ажиллах хүч, удирдах албан тушаал зэрэгт буй эмэгтэйчүүдийн тоог эрэгтэйчүүдийн тоотой харьцуулсан үзүүлэлтээр тохируулан тооцдог. Эмэгтэйчүүдийн орлогын ядууралтай холбоотой хамгийн түгээмэл хэрэглэгдэж буй үзүүлэлт нь эмэгтэй тэргүүлэгчдтэй өрхийн талаарх мэдээлэл юм. Үүнээс үзэхэд, ядуу бөгөөд эрэгтэй тэргүүлэгчдтэй өрхүүд дэх эмэгтэйчүүдийн нөхцөл байдлыг ойлгох, улсын хэмжээний үзүүлэлтүүдийг шинжилж бүрэн дүүрэн дүр зураг гаргахын тулд судалгаа хийх шаардлагатайг илтгэж байна. Олон судалгааны үр дүнд өрхийн гишүүдийн ядуурлын түвшин ижил байдаг гэсэн таамаглал үгүйсгэгдэж байгаа бөгөөд Монгол улсад түүвэр судалгааны шинэ аргачлалууд боловсруулагдаж буй энэ нөхцөлд эдгээр үзүүлэлтүүдийг авч үзэх хэрэгтэй. Ийм тодорхой тоон үзүүлэлт байхгүй нөхцөлд эмэгтэй тэргүүлэгчтэй өрхүүд дэх эмэгтэйчүүдийн нөхцөл нь эмэгтэйчүүдийн зарим нэг хөрөнгө, эдийн засгийн боломжууд болон төрийн үйлчилгээг хүртэхэд тулгарч буй хүндрэлүүдийг харуулж байгаагаараа нийт эмэгтэйчүүдийн зарим шинж чанарыг орлуулсан үзүүлэлт болж болох юм.

Амжиргааны түвшинг оролцооны аргаар үнэлэх (АТОАҮ) судалгаа 2000 онд хийгдсэн бөгөөд энэ болон бусад судалгаагаар, өрхөд орлого олдог буюу амьжиргаагаа залгуулах үйлдвэрлэлд насанд хүрсэн хоёр хүн хөдөлмөрлөх тухайн өрхийн ядуурлын түвшингээс дээгүүр орших гол нөхцөл гэж гарчээ. Өөрөөр хэлбэл ганц бие тэргүүлэгчтэй өрхүүд (эрэгтэй ч, эмэгтэй ч) ядууралд орох маш эмзэг байдалтай байдаг. Харин ганц бие эрэгтэй тэргүүлэгчтэй өрх нэлээд ховор байдаг ажээ. Нөгөө талаас эмэгтэй тэргүүлэгчтэй өрхүүдийн нийт өрхүүдэд эзлэх хувь хэмжээ нь 1995 онд 8,6% байсан бол 2000 онд 16,3%-д хүрч нэмэгджээ. Эмэгтэй тэргүүлэгчтэй өрхүүдийн ядуурлын түвшин нь бусад өрхүүдтэй харьцуулахад нэлээд өндөр юм. ЭЗӨДЯБС-д, эмэгтэй тэргүүлэгчтэй өрхүүд нийт өрхүүдийн 12-13%-г эзэлдэг (1999 оны үзүүлэлтээр) бол тэд нэн ядуу өрхүүдийн 24,6%ийг эзэлдэг гэжээ. Нөхцөл байдал хүндэрч, малчны хүнд хэцүү ажлыг дийлэгдэхгүй болмогц эмэгтэй тэргүүлэгчтэй өрхүүд аймгийн болон сумын төвүүдэд шилжин суурьшиж төвлөрөх хандлагатай байдаг. Гэтэл эдгээр жижиг хотын төвүүдэд ажил эрхлэх боломж их ховор байдаг. Эрэгтэй болон эмэгтэй тэргүүлэгчтэй өрхүүдийн ядуурлын түвшин хот хөдөө 2 эрс ялгаатай байгаа нь нийгэмд тулгамдсан бодит байдал болоод байна.

Юуны өмнө
- тавагнаас даавуун амны алчуурыг аваад өвдгөн дээрээ дэлгэж тавьдаг. Зөвхөн Франц болон францаар ярьдаг орнуудад захандаа хавчуулдаг байна. Цаасан амны алчуураар уруулыг арчиж тавган дээрээ хаядаг бол харин даавуун амны алчуураар ингэдэггүй. Зөвхөн хундганд толбо үлдээхгүйн тулд ямар нэгэн юм уухын өмнө уруулаа зөөлөн дарж тосыг нь шингээдэг бөгөөд зайлшгүй тохиолдолд хоол идэж дууссаны дараа л уруулаа арчиж болох юм. Энэ алчуурыг ширээнээс босохын өмнө хумхиж базалгүй нугалаасаар нь эвхээд тавагныхаа зүүн талд орхидог байна. Хооллосны дараа мөн түр азнах үедээ баруун гартаа барьдаг халбагаа бариулаар нь ширээний тавцанг тулуулалгүй, харин тавган дээрээ тавагны хөвөөнд бариулаар нь түшүүлэн тавьдаг. (харин хутга сэрээгээр иддэг хоолны үед зүүн гартаа сэрээг, баруун гартаа хутгыг барих бөгөөд сэрээг голлон хэрэглэж байх үедээ ч хутгаа барьж байх хэрэгтэй. Зөвхөн сэрээгээр иддэг хоолыг идэхдээ сэрээг баруун гартаа барих ба зүүн гартаа талх барин хамжих болдог). Хоолыг түр завсарлавал хутганы ир өөр лүүгээ бариулыг баруун тал руу, сэрээний (хутган дээр, дээш доош харан) бариулыг зүүн тийш чиглүүлэн хэрж (загалмайлан) тавина. Хоолд идэж дууссан гэвэл хутга, сэрээний бариулыг баруун тийш нь чиглүүлэн зэрэгцүүлж цагийн нүүрний 5 цаг дээр (хутга ирээрээ зүүн тал руу) тавьдаг. Хуурай талхны зүсмийг зөвхөн гараар авч өөрийн тавганд тавих бөгөөд гараар жижиглэн хугалж иддэг. Талхыг хутга сэрээгээр жижиглэн зүсэх, шүдээр хазаж таслан идэх, сэрээгээр авч иддэггүй байна.

Дорно дахины орнуудын ялангуяа Энэтхэг, Хятадын худалдаачид нийтийн тооллын 2 онд байнгын харилцаатай байх сонирхолтой хүмүүстээ хаягаа цэвэрхэн цаасан дээр маш гоё бичиж үлдээдэг байсан гэдэг. Энэ нь аажмаар Европ дахинд дэлгэрчээ.

16-17-р зууны үед Италийн худалдаа наймаагаараа дэлхийд алдаршсан Венец, Флоренц хотын иргэд нэрийн хуудас дээрээ овог нэр, албан тушаалаа бичдэг байж. Мөн Францын 14 Людовик хааны үед эзнийхээ сүр хүчийг илтгэсэн гоёмсог нэрийн хуудсыг хэрхэн чимэглэж болдогийн жишээ болон үлдсэн гэдэг.

1786онд Германд анх хэвлэмэл нэрийн хуудас гарчээ. Чухам энэ үеэс нэрийн хуудас хүний соёлын нэгэн хэрэгсэл, тодорхой дэг журамтай эд болон хувирсан байна. Язгууртнууд нэрийн хуудастай болохдоо Франц, Англи зэрэг орны ихэс дээдсийн ёс горимоос үлгэр авч хийдэг байсан нь аажмаар нэрийн хуудас, тухайн эзнийхээ нийгэмд эзлэх байр суурийг илэрхийлэгч эд болоход нөлөөлжээ.

Нэрийн хуудсаа солилцох үеэр зарим зүйлийг анхаарахад илүүддэггүй аж. Томхон албан тушаалтан эхэлж нэрийн хуудсаа бусдад эхэлж өгнө. Эмэгтэй хүн гэрийн утасны дугаараа нэрийн хуудсан дээрээ бичддэггүй юм байна. Орчин үеийн нэрийн хуудас зураасан зураг, хэвлэл чимэглэлийн ололтын цогц болжээ.
                                                                                                                                     Миний гэр сэтгүүл №16 2006, 10-р сарын 24

- Таны хийх ёстой зүйл ердөө энгийн ямар нэгэн зүйлийг юу ч бодолгүйгээр, санаандгүй байдлаар уулга алдан хэлж орхи!  Жишээ нь: “Ээ үхэр, жижигхэн үхэр” гэдэг ч юм уу

-Та үүнийг хэлэхдээ бусдын адил энгийнээр биш ямар нэгэн сэтгэлийн хөдөлгөөнтэй ч хэлж болно.

- Хэрэв та үүнийг хэлтэл хэн ч инээхгүй байвал дахин өөр сэтгэлийн хөдөлгөөнтэйгээр хэлж эсвэл тэс өөр үг ч хэлсэн ч болно. Хамгийн багадаа 3 оролдлогын дараа хэн нэгэн заавал инээх болно.

Зөвлөгөө: Хэн нэгэн инээлгээхийг хүссэн хүндээ үүнийг хэрэглэ.
Найзуудынхаа дунд хэрэглэх нь илүү үр дүнтэй, магадгүй найзуудад тань тохиолдсон зүйлсүүдээс хэлвэл энэ нь илүү инээдтэй байх болов уу?

Анхааруулга: Та үүнийг хэн нэгэн ихээхэн бухимдсан хүн дээр хэрэглэх, дөнгөж танилцсан шинэ танил дээрээ турших хэрэггүй. Энэ нь таныг харин ч их эвгүй байдалд оруулж болзошгүй!  Торгон агшинг мэдэрч бусдад инээд хөөр бэлэглэж явахыг таньд хүсье! Инээцгээе, хүмүүсээ Инээцгээе!